Diergezondheid en dierenwelzijn

Dierenwelzijn

Welzijn van de dieren staat centraal in de hele keten en er wordt continu gezocht naar mogelijkheden voor verdere verbetering. Fokkerijen bijvoorbeeld selecteren sinds jaar en dag niet alleen op productie-eigenschappen, maar ook op gezondheid of ‘robuustheid’. Efficiënte groei mag niet ten koste gaan van de gezondheid. Daarom wordt er bijvoorbeeld geselecteerd op sterke poten en een gezond hart. Verder leveren de fokkerijen met name voor de Nederlandse markt ook traaggroeiende rassen, voor producten zoals de "Kip van Morgen"-concepten, scharrelkip en biologische kip.


Nederland is een van de weinige landen met specifieke welzijnsregels voor de huisvesting van vermeerderingsdieren. Hierin staat bijvoorbeeld hoeveel ruimte een kip moet hebben en aan welke eisen het stalklimaat en het licht moeten voldoen. Deze regels, die inmiddels zijn opgenomen in de wet, zijn tot stand gekomen op initiatief van de vleeskuikensector zelf via het toenmalige Productschap Pluimvee en Eieren. 

 

In de broederijen

Ook in de broederijen is veel aandacht voor het welzijn van de kuikens. Dat dient een dubbel doel. Vitale kuikens voelen zich beter en groeien bovendien beter in de stal. Door alle relevante informatie over de kuikens (via een kuikenpaspoort) mee te sturen naar de vleeskuikenhouder kunnen de omstandigheden naar behoefte worden aangepast. Belangrijk om te vermelden is dat de broederijen zowel hennetjes als haantjes afleveren. De eendagshaantjes worden dus niet gedood.


Een nieuwe ontwikkeling is dat bij een aantal broederijen wordt bekeken hoe kuikens zo snel mogelijk nadat zij uit het ei zijn gekropen, van voer, water en licht kunnen worden voorzien. Zo wordt het kuiken nog robuuster en minder vatbaar voor ziekte. Dat verkleint de noodzaak om antibiotica in te zetten. In sommige bedrijven komen de kuikens in de stal uit het ei en beschikken daardoor direct over water en voer.

In vleeskuikenbedrijven

Vanaf de broederijen gaan de eendagskuikens in klimaat-gecontroleerde vrachtwagens naar een vleeskuikenhouder. Daar komen ze terecht in een schone, voorverwarmde stal met een laag strooisel; letterlijk een warm nest. De kuikens hebben in deze grote open stal veel bewegingsruimte. Ze worden niet, zoals velen denken, in krappe kooien gehouden.
 

De minimale welzijnseisen voor vleeskuikenbedrijven zijn geregeld in Europese regelgeving en in Nederland opgenomen in de ‘Wet Dieren’. Daarin staat bijvoorbeeld de maximale bezettingsdichtheid, maar ook eisen op het gebied van ventilatie, strooiselkwaliteit, lichtregime en –intensiteit.
 

In Nederland geldt daarnaast een aanvullende norm, die eist dat vleeskuikens worden onderzocht op ‘voetzoollaesies’. Deze aandoeningen aan de poten vormen een wetenschappelijk beproefde indicator van het welzijn van vleeskuikens. Bij een te groot aantal voetzoollaesies wordt een houder verplicht het aantal vleeskuikens per vierkante meter te verlagen.

 

Aan het einde van de productiecyclus worden de kippen met de hand of machinaal gevangen, in speciale containers geladen en op vrachtwagens geplaatst. Medewerkers van vang- en laadbedrijven moeten zich houden aan de welzijnseisen in de IKB-PSB regeling (Pluimvee Service Bedrijf). De slachterijen stimuleren dat al deze mensen ook een dierenwelzijnstraining hebben gevolgd.

 

Vanuit retailorganisaties is onlangs een belangrijk signaal gekomen in de vorm van het besluit om het basisassortiment kip te vervangen door kip met een hogere welzijnsstandaard. De groeiende verkopen in marktconcepten zoals scharrelkip en biologische kip zorgen dat steeds meer vleeskuikenhouders omschakelen naar deze alternatieve systemen.

Bij de slachterijen

Bij aankomst in de slachterij worden de containers uitgeladen in een goed geventileerde aankomsthal bij blauw licht, zodat de kuikens rustig blijven. Vervolgens lossen medewerkers van de slachterij de kuikens op een lopende band.


Afhankelijk van de gehanteerde methode worden de kuikens verdoofd in een gasmengsel of in een elektrisch geladen waterbad. Er zijn ook slachterijen waar de kuikens met container en al in een gasmengsel worden gebracht en verdoofd. Na de verdoving zorgt het aansnijden van de halsslagader ervoor dat de dood door verbloeding intreedt.  Deze manier van verdoving en slacht is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en vastgelegd in Europese wetgeving. Hierin is ook vastgelegd dat het personeel in een slachterij moet beschikken over essentiële kennis van dierenwelzijn. In de Nederlandse slachterijen worden zodoende alle kuikens voor het doden op een zorgvuldige manier verdoofd.


De Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit ziet toe op de naleving van de wet en is medeverantwoordelijk geweest voor het opstellen van een welzijnsgids voor pluimveeslachterijen. In die gids is voor alle facetten van de slachterij een richtlijn gegeven hoe met de dieren om te gaan, gebaseerd op Europese wetgeving. In Nederland is op iedere slachterij een getrainde ‘Animal Welfare Officer’ aanwezig die het dierenwelzijn bewaakt. 
 

Lees meer pagina's over diergezondheid